Waar komt Just Culture vandaan?

De moderne uitwerking komt uit de veiligheidswetenschap rond complexe, risicovolle organisaties. Psycholoog James Reason beschreef Just Culture in 1997 als onderdeel van een geïnformeerde veiligheidscultuur, naast een meldcultuur, leercultuur en flexibele cultuur.

Vooral de luchtvaart bracht het beginsel in de praktijk. Ongevallen en bijna-incidenten kunnen alleen worden onderzocht wanneer piloten, verkeersleiders, technici en anderen informatie durven delen. Luchtvaartorganisaties ontwikkelden daarom meldsystemen die gewone vergissingen niet automatisch bestraffen, maar wel grenzen stellen aan opzettelijk of roekeloos gedrag. SKYbrary beschrijft deze ontwikkeling; de Europese Unie legde het beginsel in 2014 vast in regels voor voorvalmeldingen in de burgerluchtvaart.

Daarna is Just Culture ook toegepast in onder meer zorg, spoorwegen, energie en andere sectoren waar leren van zwakke signalen belangrijk is. Het is dus geen luchtvaartprocedure die één op één wordt gekopieerd, maar een breder beginsel voor eerlijk en leergericht omgaan met fouten en risico’s.