Kernwaarde: veiligheid op 1

Veiligheid op 1 klinkt eenvoudig, maar het is een scherpe keuze. Het betekent dat informatiebeveiliging niet pas aan het einde van een project wordt toegevoegd en ook niet mag verdwijnen achter gemak, snelheid of verkoopbaarheid. Veiligheid is het vertrekpunt van het ontwerp, de uitvoering en de verantwoording.

De formulering is niet toevallig verwant aan de luchtvaart. Daar is safety first geen slogan voor op een poster, maar een manier van werken: standaardprocedures, checklists, crew resource management, meldcultuur, training, incidentonderzoek en de discipline om ook onder tijdsdruk geen onnodige risico’s te normaliseren. Een vlucht is niet veilig omdat er niets misging, maar omdat mensen, processen en techniek zo zijn ingericht dat fouten worden opgevangen, afwijkingen worden gemeld en lessen terugkomen in de operatie.

Kernwaarde: vrijheid en openheid

Vrijheid en openheid zijn voor LibreKAT geen decoratie rond technologie. Ze zijn voorwaarden voor vertrouwen. Wie afhankelijk is van systemen die niet bestudeerd, bevraagd of aangepast kunnen worden, moet uiteindelijk vertrouwen op beloften. Open technologie maakt het mogelijk om die beloften te controleren.

Open source is daarbij belangrijk, maar niet magisch. Open broncode betekent niet automatisch dat software veilig, volwassen of geschikt is. Het betekent wel dat gebruikers rechten hebben: bekijken, testen, aanpassen, verbeteren en delen. Dat verandert de machtsverhouding. Een organisatie hoeft niet volledig vast te zitten aan de oorspronkelijke leverancier als de koers, prijs of voorwaarden veranderen.

Het fundament ligt er al dertig jaar

Nederland is door de Europese Commissie voor de rechter gesleept. De reden: het kabinet heeft de richtlijn voor de bescherming van vitale sectoren als energie, vervoer, zorg en digitale infrastructuur nog altijd niet omgezet in nationale wetgeving. Het ministerie van Justitie en Veiligheid antwoordt dat er ’eerst een goed fundament nodig is’. Dat antwoord verdient een nadere blik.

Het normenkader voor informatieveiligheid waarop dit leunt, ISO 27001, bestaat in de vorm van zijn voorgangers sinds de jaren negentig. De Europese richtlijn ligt al jaren op tafel. Wetgeving begint bovendien in Brussel en Nederland is lid en mag gewoon meedoen, niet pas zodra de tekst definitief is. Een fundament had er allang kunnen en ook moeten liggen. Hoeveel tijd wil het kabinet nog?

OpenKAT 1.22 (Deanna): Sneller werken, rustiger systemen

We zijn trots op de release van OpenKAT 1.22 “Deanna”. Deze versie is vernoemd naar Deana, de moeder van onze mascotte Keiko. Zij is onlangs overleden. Met deze naam eren we haar en tegelijk staat deze release symbool voor een stevige, betrouwbare basis. Deze release draait om één ding: performance. OpenKAT is op veel plekken flink geoptimaliseerd. Dat merk je direct:

• Alles voelt sneller
• Systemen worden minder belast
• Analyses verlopen efficiënter en soepeler Met andere woorden: OpenKAT doet hetzelfde werk, maar slimmer en lichter.

Werkt gewoon fijner Naast de technische verbeteringen is ook gekeken naar het dagelijks gebruik:

Opinie: Hou DigiD uit Amerikaanse handen nu het nog kan

“Digitale autonomie moet het uitgangspunt zijn voor de overheid”, neemt de regering zich voor in het regeerakkoord. Een verstandige koers. Met de recente deal met een Europese cloudaanbieder zet het kabinet dan ook een stap in de goede richting, nadat jarenlang alle data en processen zonder schroom in de Amerikaanse cloud werden gezet. Echter, nu Solvinity, de leverancier achter de infrastructuur waarop DigiD en de Berichtenbox draaien, verkocht wordt aan investeerders uit de Verenigde Staten, maken we ons land wederom afhankelijker van de Amerikaanse regering. Die kan Nederland daar geopolitiek eenvoudig mee onder druk zetten, bijvoorbeeld met het dreigement om de dienstverlening op te schorten. De verkoop moet dus gestopt worden, betogen Pieter Omtzigt, Reijer Passchier, Jesse Six Dijkstra, Ferd Grapperhaus, Marleen Stikker en Brenno de Winter.

OpenKAT 1.21 (lapjeskat): Een nieuwe basis onder Stichting LibreKAT

Met trots kondigen wij release 1.21 van OpenKAT aan. Deze versie markeert een bijzonder moment: het is de eerste release na de overgang van OpenKAT naar Stichting LibreKAT. Release 1.21 staat in het teken van stabiliteit, continuïteit en toekomstbestendigheid. In deze versie zijn de onderliggende softwarecomponenten geactualiseerd naar de meest recente stabiele versies. Daarnaast is gewerkt aan een nieuwe technische basis die verdere ontwikkeling structureel ondersteunt. Daarmee is een stevig fundament gelegd om OpenKAT duurzaam door te ontwikkelen binnen de nieuwe governance-structuur.

Over onze kernwaarden

Voor Stichting LibreKAT hebben we bij de start al kernwaarden gedefinieerd. Dat zijn die zaken die ons in ons handelen sturen en ons helpen richting te houden. Wij hebben er tien gedefinieerd:

1. Veiligheid op 1. Voor LibreKAT komt veiligheid op de eerste plaats en daarom bevorderen we de ‘safety first’-mentaliteit in de informatietechnologie. Verdieping: veiligheid op 1
2. Vrijheid en openheid. LibreKAT gelooft in vrije en open technologieën die iedereen kan bestuderen, verbeteren en delen. Transparantie in broncode, besluitvorming en samenwerking is de basis van vertrouwen en innovatie. Verdieping: vrijheid en openheid
3. Soevereiniteit en autonomie. Wij streven naar digitale soevereiniteit: de mogelijkheid om technologie te gebruiken, beheren en doorontwikkelen zonder afhankelijkheid van gesloten of buitenlandse platformen. LibreKAT ondersteunt organisaties en gemeenschappen om zelf de regie te behouden over hun digitale toekomst. Verdieping: soevereiniteit en autonomie
4. Integriteit en onafhankelijkheid. Wij handelen vanuit publieke waarden, niet commerciële belangen. Onze keuzes zijn toetsbaar, ethisch onderbouwd en gericht op duurzame digitale autonomie voor organisaties en burgers. Verdieping: integriteit en onafhankelijkheid
5. Kennisdeling en samenwerking. Kennis is pas waardevol als zij gedeeld wordt. LibreKAT bouwt bruggen tussen overheid, bedrijfsleven, onderwijs en gemeenschap om open kennis te laten groeien. Verdieping: kennisdeling en samenwerking
6. Betrouwbaarheid en veiligheid. Wij bevorderen technologie die betrouwbaar, controleerbaar en veilig is. Dat betekent: zorgvuldig ontwikkelen, documenteren en toetsen zonder compromissen op veiligheid of privacy. Verdieping: betrouwbaarheid en veiligheid
7. Menselijkheid en respect. Achter elke regel code, elk systeem of beveiligingsmaatregel staat een mens. Wij hechten aan een inclusieve, respectvolle gemeenschap waarin samenwerking, empathie en wederzijds begrip centraal staan. Verdieping: menselijkheid en respect
8. Luisteren en verbinden. Wij geloven dat echte samenwerking begint met luisteren naar elkaar, naar gebruikers en naar de samenleving. Door open dialoog ontstaat begrip, vertrouwen en betere besluitvorming binnen onze gemeenschap. Verdieping: luisteren en verbinden
9. Just culture. Fouten zijn kansen om te leren, niet om te straffen. LibreKAT stimuleert een cultuur waarin mensen zich veilig voelen om problemen te melden, ervaringen te delen en samen te verbeteren met respect voor verantwoordelijkheid en groei. Verdieping: just culture
10. Duurzaamheid en continuïteit. LibreKAT zorgt voor de lange termijn: van goed onderhoud van software tot duurzame governance en overdraagbare kennis, zodat publieke digitale infrastructuur blijft bestaan ook als individuen vertrekken. Verdieping: duurzaamheid en continuïteit

Podcast: CTRL-ALT-DEBATE over Soevereiniteit en DigiD

Ctrl Alt Debate: “DigiD in Nederlandse handen? Het kan gewoon, het is een politieke keuze

Wat als digitale veiligheid vooral een goed verteld verhaal is? En wat als het echte probleem niet ligt bij techniek, maar bij het níét maken van keuzes?

In deze aflevering schuift Brenno de Winter aan bij Harm Teunis en Astrid Oosenbrug. Brenno staat bekend om zijn scherpe blik op digitale veiligheid en zijn vaste uitgangspunt: wat is aantoonbaar waar en wat stelt ons vooral gerust?

Positionpaper rondetafelgesprek Tweede Kamer 27 januari 2026

De overname van Solvinity voor dienstverlening van Logius (position)

Dit document beschrijft de overname van Solvinity door Kyndryl en de betekenis voor dienstverlening van Logius. De focus is gericht op DigiD, maar ook wordt stilgestaan bij de berichtenbox, omdat hier veel communicatie tussen burger en overheid in wordt gefaciliteerd. U kunt dit document hier als pdf-bestand ophalen.

Managementsamenvatting

Deze position paper beschrijft hoe de voorgenomen overname van Solvinity door Kyndryl de strategische positie van vitale Nederlandse digitale overheidsvoorzieningen wezenlijk verandert, ondanks het feit dat de operationele dienstverlening op korte termijn intact blijft. Sinds 2020 levert Solvinity het infrastructuur- en hardwareplatform onder regie van Logius voor kernvoorzieningen zoals DigiD, MijnOverheid (inclusief de Berichtenbox) en Digipoort. De verantwoordelijkheid voor beleid, architectuur en dienstverlening ligt volledig bij de overheid, maar de technische continuïteit is afhankelijk van een private infrastructuurleverancier.